Het einde van het web?Hoe is het ooit zover gekomen? Wat hebben we allemaal echter ons gelaten? En waarheen leidt de weg van tekst op het web? Tijd voor een blik terug én een glimp vooruit. Het web is ooit begonnen als een serieuze zaak tussen wetenschappers. Een praktische oplossing voor het uitwisselen van gegevens en artikelen. Maar het taalgebruik was zoals u dat mag verwachten: objectief, neutraal en voorbuitenstaanders tamelijk ontoegankelijk. Het web werd pas leuk toen het door de amateurs werd ontdekt. De pioniers gebruikten Mosaic, de opmaaktaal HTML was nog eenvoudiger dan ons ABC. Vaak maakten de slimme achterneefjes van de directeur zulke '1e generatie websites'. De atmosfeer was schattig & amateuristisch. ‘Mijn hobby’s zijn huisdieren, barok en…’ Het taalgebruik leek nog het meest op een kruising tussen een dagboeken de uitzending van een radioamateur. Ook plaatjes waren al snel populair. Van een digitale camera had nog niemand gehoord. We schrijven 1994-1995. Bij het verstrijken van een jaar werd het web een beetje puberaal. Het uiterlijk werd belangrijk, alles moest mooi worden gemaakt. De afdeling Communicatie was ineens wakker geschrokken, met als resultaat de klassieke 2e generatiesite: een saaie digitale brochure, maar wel precies in de huisstijl. Helaas deed daarmee een bijna onuitroeibaar fenomeen zijn intrede: de gezwollen brochurestijl. Hoe aangenaam een volzin op papier moge klinken, op het kille scherm rest slechts ergernis. Want alle dienstverlening is immers ‘persoonlijk’, alle kwaliteit is van 'het hoogste niveau'. Natuurlijk is het fenomeen 'brochurestijl' uit nood geboren: als een kant en klare brochuretekst op de plank heeft liggen, wilt u die gebruiken, nietwaar? Het geheim zit hem in het hergebruiken van de tekst. De boodschap overeind houden, de tekst aanpassen aan de jachtige klikvelden op het web[1]. Daarna grepen de ontwerpers hun kans: het moest natuurlijk allemaal interactief, met veel toeters en bellen, geluidjes en filmpjes. Softwaregigant Microsoft veranderde 180-graden van koers: van ontkenning naar bestorming van de nieuwe markt die het web was[2]. Aan het taalgebruik veranderde niet bijster veel -de schrijfstijlen van voorgaande generaties bleven bestaan- maar het taalbeeld werd aanmerkelijk onprettiger. Tenzij u bijvoorbeeld www.telegraaf.nl prettig lezen vindt. Het geknipper en geflitst van banners draagt nauwelijks bij aan de rust voor de webbezoeker. De meest recente variant van dit soort 3e generatie sites toont een Flash-animatie op de startpagina. 'Skip intro' is op zulke sites dan ook de populairste hyperlink. Inmiddels zitten we in de overgang naar de '4e generatie websites' waarin websites vooral instrumenten zijn. Er komen dagelijks 2,5 miljoen websites bij, de informatie-explosie gaat vrolijk verder. Bestaande websites worden steeds groter en zelden kleiner. Het taalgebruik wordt daardoor steeds functioneler en soberder. Kunt u het ook in vier woorden zeggen? Probeer het in twee. Webredactie begint in steeds hoger aanzien te staan. Eindelijk. En wat gebeurt er hierna? Wat doen we als websites eindelijk precies doen wat bezoekers willen dat ze doen, namelijk zoekvragen beantwoorden en inhoud helder aanbieden? Dat verdwijnt het web. Met UMTS en andere breedbandige en draadloze technologieën wordt webtekst eindelijk verlost van de kerker die de pc is. Dan verschijnt alle tekst op een miniscuul, opvouwbaar agenda-telefoon-bladerboekje. Begint dan alles weer van voren af aan? Het zou met niet verbazen. |