Rangen en standen op het wilde web

Het web is een traditionele vrijplaats voor ongebonden uitwisseling van informatie, emotie en alles wat maar in digitale vorm kan worden verspreid. Is het vreemd dat ordening desondanks hoog in het vaandel staat? Een uitstapje naar het begrip structuur.

Structuur is een van de belangrijkste principes bij het ontwikkelen van een gebruiksvriendelijke website. Structuur aanbrengen betekent nadenken over de hoeveelheid pagina's en wijze waarop deze zijn gerangschikt. Op elke pagina in de webstructuur heeft de bezoeker de keuze uit een aantal onderliggende pagina’s.

Hoeveel keuzemogelijkheden mag je per pagina aanbieden? Tot voor kort luidde de vuistregel: beperk het aantal tot maximaal 7. Dit getal zeven ('the magical number seven') is gebaseerd op psychologisch onderzoek: het kortetermijngeheugen lijkt slechts plaats te bieden voor ongeveer zeven 'eenheden'. Bij de achtste eenheid valt als het ware het eerste element weer uit het geheugen.

Die beperking tot maximaal zeven doorklikmogelijkheden per pagina heeft een nadeel: voor grote websites met veel pagina's kan een webstructuur op deze manier tot wel 5 of 6 niveaus diep gaan. Dat ziet er op papier nog wel ordelijk uit, maar de praktijk leert dat onderweg de meeste bezoekers verdwalen. Vandaar dat tegenwoordig het advies wordt gegeven: maak een structuur van webpagina's vooral niet te diep, maximaal 3 of 4 niveaus. Maar waar moet u dan met al die pagina's heen?

Gelukkig blijkt ons geheugen steeds grotere eenheden te kunnen verwerken: webbezoekers leren omgaan met steeds grotere hoeveelheden hyperlinks. Startpagina's met grote groepen hyperlinks duiken dan ook steeds meer op. Het voordeel is duidelijk: door de geringe diepte in de structuur wordt verdwalen voorkomen. De zogenaamde 'portaalsites' (zie bijvoorbeeld http://webschrijven.startpagina.nl) bieden vrijwel alleen maar hyperlinks als inhoud en kennen veelal maar één niveau.

http://webschrijven.startpagina.nl  

Overigens is het nog steeds niet niet erg raadzaam een lange opsomming te geven van 35 hyperlinks achter elkaar. Groeperen, bijvoorbeeld met tussenkopjes, is daarom een techniek die bij zulke linkpagina's belangrijk is (zie de kopjes op webschrijven.startpagina.nl). Want met een getraind geheugen of niet: zonder nadere structuur weten bezoekers bij streepje zes niet meer wat er bij streepje een stond. Onderzoek onderbouwt het advies:  ook al mag u meer dan zeven links op een pagina zetten, zet niet meer dan vijf items in dezelfde opsomming. Vijf in plaats van zeven. Het zegt wellicht iets over de mentale leeslast die uw webbezoeker meetorst. Voorwaar een nobele taak voor de rode pen van de webredacteur.